Przycinanie bonsai (czyt. bonzai, bonzaj) ma na celu utrzymanie formy kształtowanego drzewka. Dzięki cięciom pielęgnacyjnym nie dopuszczamy do przyrostu wysokości drzewka i pojawienia się nowych, niepożądanych gałązek. Dodatkowo w ich wyniku następuje przyrost grubości głównego pnia i bocznych konarów. Poza tym zagęszczają się też drobne rozgałęzienia w koronie drzewka bonsai.

Cięcie pielęgnacyjne przeprowadza się na wszystkich drzewkach bonsai, nawet tych najstarszych i najbardziej unikatowych. Jest to zabieg tak samo ważny, jak podlewanie czy nawożenie. Przeprowadzane jest w okresie wzrostu roślin, podczas wegetacji. Przycinane są tylko najcieńsze gałązki na końcach konarów, czyli tylko młode przyrosty. Zdarza się, że trzeba całkowicie usunąć pęd niespodziewanie pojawiający się na pniu lub grubym konarze, bo pojawił się wbrew wizji autora dotyczącej wyglądu drzewka. Jeśli bowiem pozwoli się wyrosnąć jednemu pędowi zbyt mocno, zakłóci on formę bonsai: będzie innej długości, a po krótkim czasie także innej grubości u swojej nasady. W efekcie nie będzie pasował do pozostałych drobnych, już zminiaturyzowanych gałązek. Dlatego też nie dopuszcza się do znacznego wydłużania się nowych pędów, lecz zaraz po wyrośnięciu silnie się je skraca, usuwając wierzchołek wzrostu.

Innymi słowy, w momencie, gdy pęd wytworzy już 4-5 liści lub w przypadku niektórych roślin 4-5 par liści, odcina się wierzchołek pozostawiając tylko 1, 2 lub 3 liście albo pary liści. W kątach pozostawionych liści umiejscowione są śpiące pączki, które pobudzane są do wzrostu. W wyniku tego zaczynają rosnąć i dają początek nowym rozgałęzieniom. Nowe pędy będą wymagały dokładnie takiego samego postępowania, które należy kontynuować przez cały okres wzrostu roślin.

W przypadku bonsai szybko rosnących (np. granat) należy bardzo często przycinać roślinę, nawet co tydzień.

Inaczej postępujemy z bonsai, które wytwarzają nowe pędy tylko raz w ciągu sezonu wegetacyjnego (np. sosna). Tnie się je tylko raz na rok.

Regularne cięcie pielęgnacyjne prowadzi w rezultacie do otrzymania bardzo zagęszczonej korony drzewa, o licznych, drobnych gałązkach, proporcjonalnych do jego wysokości.

Jak przycinać bonsai iglaste?

Drzewa i krzewy iglaste wymagają specjalnego przycinania. Dotyczy to szczególnie rodziny cyprysowatych (jałowce, cyprysy, cyprysiki, żywotniki). Mają one bardzo drobne, igiełkowate lub łuskowate liście. Przycinanie ich nowych przyrostów nożyczkami czy sekatorem jest niemożliwe. Uszczykuje się więc wierzchołki pędów palcami lub pensetą, a nożyczkami przycina, jeśli to konieczne, większe gałązki, w zbrązowiałej części pozbawionej już liści. Przycinanie przyspiesza wzrost. Powtarza się je kilkakrotnie w ciągu sezonu wegetacyjnego.

Nieco inaczej postępujemy z drzewami z rodziny sosnowatych (sosny, świerki, modrzewie). Sosny uszczykujemy, gdy nowe pędy już wyrosną, ale nie rozwijają jeszcze igieł. Nowe pędy są w tym czasie bardzo kruche i z łatwością dają się po prostu przełamać na żądanej wysokości.

Swierkom i modrzewiom pozwalamy rosnąć nieco dłużej. Gdy nowe pędy podrosną, mają w pełni wyrośnięte igły i widać już dobrze wykształcone pąki wierzchołkowe oraz boczne. Są one rozmieszczone wzdłuż pędu i można je skracać nożyczkami, zwracając uwagę na położenie pąków na pozostawionej części pędu. Powinno się przemyśleć które pąki pozostawić i w którą stronę mają być skierowane, bo dadzą one początek następnym pędom bocznym w przyszłym roku.

Jak przycinać bonsai liściaste?

W przypadku bonsai liściastych jak klon, dąb czy lipa, stosowane jest czasem cięcie liści. Gdy na nowych pędach rozwiną się liście i osiągną rozmiary typowe dla danego gatunku oraz przybiorą właściwą, ciemnozieloną barwę (młode liście są w okresie wzrostu zwykle jaśniejsze), zmniejsza się blaszkę liściową, obcinając jej część nożyczkami. Czasem wręcz obcina się całą blaszkę pozostawiając jedynie ogonek liściowy. W ten sposób roślina zmuszona jest do ponownego wzrostu. Z kątów liści wyrosną nowe pędy. Zwykle są one słabsze, drobniejsze i najczęściej z dużo mniejszymi liśćmi, czyli dokładnie takie, jakimi powinien się charakteryzować bonsai.

Zobacz również:

Przesadzanie bonsai

Zimowanie bonsai

Powrót do strefy bonsai»